Ιστορίες
09.09.2019
Το Έργο «Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα»: Κάστανα, Ελιές, Ρύζι
του Steven Tagle, Content Creator, Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά

Θεσσαλονίκη, Ελλάδα – Το έργο «Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα», το οποίο υλοποιήτε από την Αμερικανική Γεωργική Σχολή (Α.Γ.Σ.) στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά» φέρνει εμπειρογνώμονες από την Α.Γ.Σ. κοντά σε νέους αγρότες στα χωράφια τους για να προσφέρουν τη συμβουλή τους σε όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου του δεύτερου έτους. Το έργο αυτή τη στιγμή υποστηρίζει 22 ομάδες των ενεργών αγροτών στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία με επίκεντρο την κύρια καλλιέργεια της κάθε περιοχής: κάστανα στη Γρίβα, επιτραπέζιες ελιές στη Χαλκιδική, ρύζι στη Χαλάστρα, για να αναφέρουμε μερικές από αυτές. Μια ομάδα εκπαιδευτών εκπαιδεύει τους αγρότες σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές στη φύτευση, το βοτάνισμα, τη γονιμοποίηση, την προστασία των καλλιεργειών και τη συγκομιδή. «Η εκπαίδευση που λαμβάνει ο κάθε ωφελούμενος είναι εξατομικευμένη και βασίζεται σε ό, τι συμβαίνει στα χωράφια του», δήλωσε ο project leader του έργου, ο Ηλίας Κάλφας. «Εάν, για παράδειγμα, ένας αγρότης έχει πρόβλημα με ένα παράσιτο, στέλνουμε έναν διδάκτορα που ειδικεύτηκε σε αυτό το παράσιτο ή έναν πολύ έμπειρο γεωπόνο πεδίου που γνωρίζει καλά τι πρέπει να γίνει και πότε. Είναι μια ακαδημία της υπαίθρου και ένα ζωντανό εργαστήριο».

Ας κάνουμε μία περιήγηση σε μερικές από αυτές τις καλλιέργειες:

Στη Γρίβα, κοντά στην Γουμένισσα, η καλλιέργεια της καστανιάς αποτελεί παράδοση. Οι καστανιές δεν καλλιεργούνται στα συνήθη επίπεδα χωράφια αλλά στα βουνά πάνω από το χωριό. Οι παραγωγοί κόβουν άγρια καστανιές σε ύψος ενός ή ενάμισι μέτρου και στη συνέχεια εμβολιάζουν στον κορμό τους εδώδιμες ποικιλίες. Συνήθως τέσσερα κλαδιά εμβολιάζονται στον κορμό και από αυτά αναπτύσσονται καλά δύο με τρία κλαδιά. Οι αγρότες χρησιμοποιούν λάστιχα ποτίσματος για να μεταφέρουν νερό από το βουνό στα χωράφια, και δίχτυα για να συλλέξουν τα κάστανα, δεδομένου ότι τα δέντρα συνήθως αναπτύσσονται σε πλαγιές. Η συγκομιδή γίνεται τον Οκτώβριο, και συνδυάζεται με τη γιορτή κάστανου. Δύο ωφελούμενοι του προγράμματος, ο Κώστας και ο Παναγιώτης, είναι ξάδερφοι και έχουν μικρές καστανιές. Διαθέτουν ένα εστιατόριο στη Γρίβα όπου μαγειρεύουν νόστιμα πιάτα με κάστανα. Οι μέντορες της ομάδας συνέστησαν επίσης οι παραγωγοί να συνεργαστούν με τους μελισσοκόμους για να παράγουν μέλι καστανιάς. «Είναι ένας εύκολος τρόπος για τους παραγωγούς για να αποκτήσουν επιπλέον εισόδημα», δήλωσε ο μέντορας Μιχάλης Γενιτσαργιώτης. «Οι μελισσοκόμοι πρέπει απλώς να φέρουν τις κυψέλες τους στα καστανοχώραφα».

Μεγάλες, πράσινες επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας «Χονδρολιά Χαλκιδικής» καλλιεργούνται στα Καλύβες Πολυγύρου της Χαλκιδικής και συγκομίζονται στις αρχές Σεπτεμβρίου. Στο κοντινό Μεταγκίτσι, οι ελιές μαζεύονται με το χέρι το Νοέμβριο από μία τοπική ποικιλία ελιάς που ονομάζεται Γαλανή Χαλκιδικής. Το ελαιόλαδο παράγεται με παραδοσιακές μεθόδους και έχει ελαφρύτερη γεύση και υψηλή συγκέντρωση πολυφαινολών, των γνωστών φυσικών αντιοξειδωτικών. Οι μέντορες από την Α.Γ.Σ. βοήθησαν τους αγρότες να διαχειριστούν έναν μύκητα που ονομάζεται βερτιτσίλιο (verticillium wilt), που προκαλεί τη σοβαρότερη ασθένεια της ελιάς. Επίσης, μέσα στα κύρια καθήκοντα της ομάδας εκπαιδευτών είναι να διδάξουν τη σωστή λίπανση και την ορθή συγκομιδή αλλά και τη διαχείριση της παραγωγής μετά από αυτή δίνοντας βαρύτητα στην ποιότητα αλλά και την ασφάλεια των τροφίμων. Μεγάλη σημασίας είναι βέβαια και οι ενέργειες προώθησης της παραγωγής.

Το ρύζι καλλιεργείται στη Χαλάστρα, κοντά στο Δέλτα του Αξιού. Η καλλιέργεια του ρυζιού άρχισε εδώ πειραματικά το 1949 και σήμερα το 70% του ρυζιού στην Ελλάδα παράγεται εδώ, σε μία έκταση 10.000 εκταρίων. Δεδομένου ότι το ρύζι αναπτύσσεται υπό κατάκλιση (μέσα στο νερό), οι αρδευτικοί δίαυλοι ελέγχουν τη ροή του νερού από τον Αξιό ποταμό. Κάθε εποχή, οι παραγωγοί προετοιμάζουν και ισοπεδώνουν το έδαφος χρησιμοποιώντας τεχνολογία λέιζερ ώστε να δημιουργήσουν μια μικρή κλίση του εδάφους που θα επιτρέψει τη στράγγιση. Το Μάιο, οι φυτείες του ρυζιού πλημμυρίζουν και ξεκινάει η καλλιεργητική περίοδος. Η καλλιέργεια αναπτύσσεται μέσα στο καλοκαίρι και συγκομίζεται τον Οκτώβριο.

Οι αγρότες χρειάζονται υποστήριξη στην καλλιέργεια και την πώληση των προϊόντων τους. Πρέπει να συνεργαστούν και να εξετάσουν προσεκτικά τις αποφάσεις τους. Γιατί ασχολήθηκαν με τη γεωργία; Γιατί επέλεξαν αυτή την ποικιλία; Εάν έχουν ξεκάθαρη εικόνα των ενεργειών τους και των στόχων τους τότε είναι πιο εύκολο να βρούνε λύσεις στα προβλήματά τους. Πρόκειται για μια μακροπρόθεσμη δέσμευση και πρέπει να έχουν υπομονή. Πρέπει να τους δοθεί η ευκαιρία να δοκιμάσουν καινούριες ποικιλίες, καινούριες ιδέες και καινούριες τεχνολογίες. Σε αυτή την κατεύθυνση δουλεύουμε και θέλουμε να πιστεύουμε ότι φέτος θα έχουμε κάνει σημαντικά βήματα.